Nawigacja

Facebook

Losowa Fotka

Aktualnie online

· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 16
· Najnowszy użytkownik: maro

Maska i inne gad?ety s?u??ce do wyra?nego widzenia pod wod?

Do sprawnego poruszania si? w wodzie musimy wyra?nie widzie?. Tymczasem nasze oko przystosowane jest do widzenia w powietrzu. W ?rodowisku wodnym, ze wzgl?du na to, ?e wspó?czynnik za?amania wody i soczewki oka s? do siebie zbli?one widzimy bardzo niewyra?nie. St?d konieczno?? stosowania rozmaitych urz?dze? zapewniaj?cych ostre widzenie pod wod?. Najstarszym, najpopularniejszym i jednocze?nie najta?szym spo?ród nich jest klasyczna maska. Z punktu widzenia freedivera ma ona jednak istotne wady. Oprócz tego, ?e trzeba wyrównywa? w niej ci?nienie (co poch?ania cenne powietrze), nie mo?na razem z ni? u?ywa? zacisku na nos. Powoduje to, ?e do wyrównywania ci?nienia w uszach wi?kszo?? z nurków musi u?ywa? r?k tj. ?apa? si? za nos. Dlatego oprócz niej zostan? poni?ej przedstawione równie? inne, nie posiadaj?ce tej wady "patenty", jak soczewki kontaktowe, Fluid Goggles czy tzw. pipemask.

Maska

Maska do bezdechów powinna mie? jak najmniejsz? obj?to?? wewn?trzn? (tj. obj?to?? powietrza znajduj?cego si? pomi?dzy twarz?, a szybkami i silikonem maski). Aby dodatkowo zmniejszy? t? obj?to?? mo?na umie?ci? w masce specjalne silikonowe wk?adki. U?ywa? ich na przyk?ad Enzo Maiorca, co zosta?o oddane w fimie "Big Blue". Obecnie jednak jest to rzadko stosowane rozwi?zanie.

Oprócz samej obj?to?ci wewn?trznej istotna jest równie? zdolno?? do kompresji. W odniesieniu do ka?dej maski mo?na zdefiniowa? dwie obj?to?ci wewn?trzne. Pierwsza, nazwijmy j? pocz?tkow?, to obj?to?? jak? zajmuje znajduj?ce si? w niej powietrze, po normalnym za?o?eniu maski (np. na powierzchni). Druga "ko?cowa", to obj?to?? jaka pozostanie w masce po maksymalnym wci?ni?ciu jej r?kami na twarz. B?dzie to ta sama obj?to?? jak? maska uzyska po g??bokim zanurzeniu je?li nie b?dziemy wyrównywa? w niej ci?nienia. Stosunek obj?to?ci pocz?tkowej do ko?cowej okre?la zdolno?? maski do kompresji. Im ta zdolno?? jest wi?ksza tj. im wi?kszy jest ww. stosunek, tym lepiej. Je?li stosunek ten wynosi np. 2, to (je?li nie b?dziemy wyrównywa? ci?nienia) po osi?gni?ciu 10 metrów maska osi?gnie obj?to?? ko?cow? i dalsze zanurzanie si? bez dodmuchiwania do niej powietrza spowoduje uraz ci?nieniowy twarzy i krwawe wybroczyny na ga?kach ocznych. Je?li ten stosunek wynosi?by 3, to wówczas sta?oby si? to dopiero na 20 metrach co oznacza oszcz?dno?? powietrza, bo w takiej masce rzadziej trzeba b?dzie wyrównywa? ci?nienie. Jak wi?c wida? do freedivingu potrzeba jest maska spe?niaj?ca dwa warunki : - ma?a ko?cowa obj?to?? wewn?trzna - du?a zdolno?? do kompresji (czyli du?y stosunek obj?to?ci pocz?tkowej do ko?cowej).

O ile masek spe?niaj?cych pierwszy warunek jest ca?kiem sporo (np. wycofany ju? z produkcji Target Maresa, Minima i Superocchio Cressi Sub, maski Omera i wiele innych), to wydaje si?, ?e z obecnie dost?pnych na rynku Sphera firmy Technisub spe?nia najlepiej równie? warunek du?ej zdolno?ci do kompresji.

/

Sphera Technisub

Z tego powodu tej w?a?nie maski u?ywa wi?kszo?? nurków. Trzeba jednak pami?ta?, ?e ma ona cechy, które niektórzy uwa?aj? za wady. Chodzi o to, ?e jej "szkie?ka" wykonane s? z plastiku, a w dodatku s? wygi?te. Plastik oczywi?cie ?atwo ulega zarysowaniu. Bior?c jednak pod uwag?, ?e rysy powstaj? praktycznie wy??cznie na powierzchni zewn?trznej, to pod wod? w niczym to nie przeszkadza, bo wspó?czynnik za?amania wody i plastiku s? bardzo zbli?one. Druga cecha – zagi?cie szkie?ek ma powa?niejsze konsekwencje, bo powoduje pewne zniekszta?cenie obrazu. Wi?kszo?ci nurków to nie przeszkadza, ale zdarzaj? si? tacy, dla których stanowi to istotny problem. Dlatego przed zakupem Sphery warto wykona? przynajmniej jedno nurkowanie w egzemplarzu po?yczonym od znajomego.

W przypadku, je?li zniekszta?cenie obrazu b?dzie przeszkadza?o mo?na rozwa?y? zakup maski Falco, te? produkcji Technisub. Jest ona zbudowana w oparciu o t? sam? konstrukcj? fartucha (zapewniaj?c? dobr? kompresj?), ale zamiast szybek plastikowych ma zwyk?e szkie?ka, a wi?c nie zniekszta?ca obrazu. Mimo to Falco nie zdoby?a takiej popularno?ci jak Sphera.

Porównanie obj?to?ci wewn?trznych i zdolno?ci do kompresji masek Target (Mares), Minima (Cressi Sub) i Sphera (Technisub). Podane obj?to?ci s? ?rednimi z 5 pomiarów dla ka?dej z masek.

Maska Obj?to?? pocz?tkowa Obj?to?? ko?cowa Wspó?czynnik kompresji Teoretyczna maksymalna g??boko??
Target 122cm3 63cm3 1,79 7,9m
Minima 117cm3 64cm3 1,84 8,4m
Sphera 119cm3 43cm3 2,78 17,8m


Szk?a kontaktowe

Specjalne subaquatic scleral contact lenses (podwodne, rogówkowe szk?a kontaktowe) maj? si?? ok. 200 dioptrii. Dzi?ki temu mo?liwe jest w nich ostre widzenie w ?rodowisku wodnym. S? one wi?ksze ni? tradycyjne szk?a kontaktowe - zakrywaj? ca?? rogówk? oka co ma zapobiega? przesuwaniu si? szkie? po ga?ce ocznej, a tak?e ich zgubieniu. Mimo to niektórzy u?ywaj?cy ich nurkowie dodatkowo zak?adaj? na oczy zalane wod? okularki p?ywackie, co gwarantuje, ?e szk?a nawet je?li zosta?yby wyp?ukane z oka to i tak nie zostan? zgubione. Przy cenie si?gaj?cej kilkuset dolarów za par? to post?powanie wydaje si? jak najbardziej uzasadnione.

Szk?a wyst?puj? w dwóch rodzajach - twarde i mi?kkie (a przynajmniej wyst?powa?y, bo obecnie produkuje si? g?ównie mi?kkie). Zdaniem Erica Fattaha szk?a twarde zapewniaj? lepsz? ostro?? widzenia i lepiej siedz? na rogówce (tj. nie maj? tendencji do przesuwania si? po niej), ale s? bolesne dla oka. Szk?a mi?kkie nie wywo?uj? bólu, ale zdarza si?, ?e przemieszcz? si? na rogówce, wskutek czego nurek w trakcie nurkowania mo?e przesta? widzie? prawid?owo. Szk?a kontaktowe, dla osób, które na nie sta?, s? doskona?ym rozwi?zaniem, bo nie wymagaj? wyrównywania ci?nienia (co jest konieczne w przypadku maski) i jednocze?nie pozwalaj? na u?ycie zacisku na nos. To z kolei umo?liwia wyrównywanie ci?nienia w uszach bez konieczno?ci u?ycia r?k.

Szk?a kontaktowe do bezdechów produkowane s? np. przez w?osk? firm? Ottica Rocchi. W tych szk?ach soczewka o sile 200 dioptrii jest bardzo ma?a (?rednica 2mm) i znajduje si? tylko w centralnym punkcie. Pozosta?a powierzchnia szkie? jest p?aska i promienie przechodz? przez ni? nie za?amuj?c si?, dzi?ki temu równie? na powierzchni wida? w nich ostro.

Fluid Goggles

Fluid Goggles to wynalazek Erica Fattaha. S? to zwyk?e okularki do p?ywania, do których od wewn?trz wklejone s? specjalne soczewki o bardzo du?ej sile skupiania (podobnej do u?ywanych w podwodnych szk?ach kontaktowych). Po zalaniu okularków wod? (lub, co zaleca producent, roztworem soli fizjologicznej) widzimy w nich ostro zarówno pod jak i nad powierzchni? wody. Jest to rozwi?zanie podobne w swej idei do podwodnych szkie? kontaktowych (nie ma tu przestrzeni powietrznych, w których trzeba wyrównywa? ci?nienie, mo?na u?ywa? zacisku na nos), ale dodatkowo nie grozi nam, ?e w trakcie nurkowania soczewka przesunie si? na ga?ce ocznej i b?dziemy wynurza? si? po omacku. Niestety, cena Fluid Goggles (zreszt? podobnie jak szkie? kontaktowych) nie zach?ca do zakupu - 295 USD za par?. Maj? one te? inne wady - powi?kszenie obrazu jest jeszcze wi?ksze (prawie 50%) ni? w przypadku u?ywania maski (ok. 30%). Ponadto obraz, jaki powstaje w oku po ich za?o?eniu nie zawsze jest doskona?y. Zwi?zane jest to z tym, ?e obie soczewki nie s? na sztywno ustawione w sta?ym po?o?eniu wzgl?dem siebie (jak ma to miejsce w zwyk?ych okularach). W rezultacie trzeba je bardzo starannie zak?ada?. Minimalne odst?pstwo od w?a?ciwego po?o?enia powoduje, ?e widzimy podwójnie, co u niektórych szybko wywo?uje md?o?ci. W zwi?zku z tym Eric Fattach wprowadzi? drug? generacj? Fluid Goggles, w której soczewki montowane by?y wewn?trz okularków o wspólnej szybce dla lewego i prawego oka (typu maseczki Seal Technisuba), jednak ostatnio nie wida? ich w ofercie jego firmy Liquidvision.


Pipemask

Pipemask to maska p?ywacka (a wi?c bez noska!) lub okularki p?ywackie z rurk? ??cz?c? j? z ustami nurka. To ciekawe rozwi?zanie zosta?o zastosowane m.in. przez Herberta Nitscha w trakcie pokonywania ?uku w Blue Hole. Herbert u?y? maseczki p?ywackiej Seal, do której wklei? krótki odcinek rurki o ma?ej ?rednicy. Drugi koniec rurki nurek trzyma w ustach. Na nos za?o?ony jest zacisk, dzi?ki czemu nurek mo?e wyrównywa? ci?nienie w uszach bez u?ycia r?k. Dzi?ki rurce wyrównywanie ci?nienia w masce jest mo?liwe przy pomocy ust. Zamiast maseczki Seal, mo?na u?y? zwyk?ych okularków p?ywackich. W ich przypadku trzeba dodatkowo oprócz rurki id?cej od jednego okulara do ust zainstalowa? drug? ??cz?c? oba okulary ze sob?. Ka?de z powy?szych rozwi?za? ma swoje zalety i wady. W przypadku zwyk?ych okularków obj?to?? wewn?trzna jest minimalna, jednak s? one bardzo sztywne (nie maj? w ogóle zdolno?ci do kompresji). W zwi?zku z tym trzeba bardzo uwa?nie dozowa? powietrze tak by z jednej strony nie traci? powietrza, które wpompowane w zbyt du?ej ilo?ci zacznie ucieka? a z drugiej nie doprowadzi? do urazu ci?nieniowego przez zbyt oszcz?dne wyrównywanie ci?nienia. Takie ryzyko jest du?o mniejsze w przypadku Seal’a, który ma jeszcze jedn? przewag? - mo?na nurkowa? w nim w zimnej wodzie (patrz poni?ej). Tak czy owak Pipemask w ka?dej z podanych wersji jest najta?szym i ?atwym do samodzielnego wykonania rozwi?zaniem pozwalaj?cym na ostre widzenie pod wod? i jednoczesne u?ycie zacisku.

Brak "patentów" czyli nurkowanie po omacku

Wbrew pozorom nurkowanie bez jakichkolwiek "poprawiaczy obrazu" w rodzaju maski, szkie? kontaktowych czy Fluid Goggles, nie jest wcale tak zupe?nie pozbawione sensu. Oczywi?cie nie jest ?atwo w ten sposób nurkowa? w Constant Ballast, ale ju? we Free Immersion gdzie ca?y czas poruszamy si? r?kami po linie opustowej nie stanowi to ?adnego problemu. Jako ciekawostk? mo?na poda?, ?e Herbert Nitsch cz?sto u?ywa Pipemask, z której wyjmuje rurk?. Przez powsta?y otwór woda wp?ywa do maseczki, ale jej nape?nienie wymaga nieco czasu. Dlatego przez pierwsze 10 metrów Herbet widzi ostro, dopiero potem maska zostaje zalana wod? ca?kowicie (prawie!) i obraz staje si? nieostry. Na ostatnich metrach przed osi?gni?ciem powierzchni pozosta?e w masce powietrze rozpr??a si? wypychaj?c wod? i przez ko?cowe 5 metrów Herbert znów widzi poprawnie.

Rozwi?zania dla osób z wadami wzroku

Osobny problem stanowi? osoby u?ywaj?ce szkie? korekcyjnych. W ich przypadku w rachub? wchodz? nast?puj?ce warianty: - zwyk?a maska nurkowa (niestety nie Sphera!) z wstawionymi szk?ami korekcyjnymi zamiast zwyk?ych szkie? lub maska (równie? Sphera!) + zwyk?e szk?a kontaktowe u?ywane na powierzchni - Pipemask (Seal + rurka do ust) + zwyk?e szk?a kontaktowe - okularki p?ywackie z szk?ami korekcyjnymi + rurka do ust - zwyk?e Fluid Goggles lub podwodne szk?a kontaktowe Je?li chodzi o Fluid Goggles (i podwodne szk?a kontaktowe) to nie s? one produkowane w wariantach dostosowanych dla osób z ró?nymi wadami wzroku, poniewa? wada wzroku nie ma tu w?a?ciwie ?adnego znaczenia. Prawie ca?a "praca" polegaj?ca na uginaniu promieni ?wietlnych i tak wykonywana jest przez soczewk? zainstalowan? w okularkach (lub szk?ach) a nie w oku. Ze wzgl?du na ma?? ró?nic? wspó?czynników za?amania wody i oka ugi?cie na soczewce oka jest pomijalne, dlatego nieistotne jest czy nurek ma wad? wzroku czy nie. Wprawdzie Fluid Goggles produkowane s? w dwóch wariantach (A i B) ró?ni?cych si? moc? skupiania, ale to, który model nale?y wybra? zale?y g?ównie od budowy twarzy. Jak podaje Manual do Fluid Goggles, nie sposób jest z góry okre?li?, który model b?dzie w?a?ciwy dla konkretnej osoby, bo maj? na to wp?yw ró?ne czynniki ale nie ma to wi?kszego zwi?zku z wad? wzroku.


Problem zimnej wody

W naszych jeziorach, gdzie temperatura wody pod termoklin? wynosi ok. 4 stopni, nurkowanie bez maski wydaje si? bardzo problematyczne. Uderzenie lodowatej wody w nieos?oni?te rejony twarzy wywo?uje gigantyczny szok termiczny, co negatywnie wp?ywa na zdolno?? nurka do osi?gni?cia dobrego wyniku nie mówi?c o ryzyku wyzi?bienia zatok i w konsekwencji powa?nych problemów zdrowotnych. W przypadku szkie? kontaktowych i nurkowania "po omacku" mo?na poradzi? sobie zak?adaj?c dodatkowo zalan? ciep?? wod? mask? p?ywack? tak? jak Seal Technisub (jednak trzeba pami?ta?, ?e Seal kryje mniejsz? powierzchni? twarzy ni? maska nurkowa).W przypadku pierwszej generacji Fluid Goggles takie rozwi?zanie raczej nie wchodzi w rachub? - trudno by?oby na?o?y? na nie mask?. Druga generacja powinna si? doskonale sprawdza?, ale jak wspomnia?em wy?ej, ostatnio przesta?a by? dost?pna. Je?li chodzi o "patenty" z rurk? ??cz?c? przestrzenie powietrzne maski / okularków z ustami, to w zimnej wodzie mo?na zastosowa? Seal’a, ale okularki nale?y wykluczy? podobnie jak pierwsz? generacj? Fluid Goggles.

Porównanie wad i zalet ró?nych patentów s?u??cych do ostrego widzenia pod wod?
-
Zalety Wady
---------------------- --------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------
Zwyk?a maska - niska cena - wymaga wyrównywania ci?nienia
- nie mo?na u?y? zacisku
---------------------- --------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------
Szk?a kontaktowe - nie wymagaj? wyrównywania ci?nienia
- mo?na u?y? zacisk
- wysoka cena
---------------------- --------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------
Fluid Goggles - nie wymagaj? wyrównywania ci?nienia
- mo?na u?y? zacisk
- wysoka cena - nie nadaj? si? do zimnej
wody (I generacja)
---------------------- --------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------
Pipemask - niska cena - mo?na u?y? zacisk - wymaga wyrównywania ci?nienia
---------------------- --------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------
Nic - nie wymaga wyrównywania ci?nienia
- mo?na u?y? zacisk
- nieostre widzenie


Komentarze

Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Wygenerowano w sekund: 0.01
1,888,678 Unikalnych wizyt