Nawigacja

Facebook

Losowa Fotka

Aktualnie online

· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 16
· Najnowszy użytkownik: maro

S?owniczek

Subiektywny s?owniczek niektórych terminów freedivingowych

Osoba pocz?tkuj?ca, która dopiero wchodzi w tematyk? nurkowania na zatrzymanym oddechu, nadziewa si? cz?sto na s?owa, których znaczenia nie zna lub nie do ko?ca rozumie. Dlatego, aby u?atwi? jej poruszanie si? w tematyce freedivingu postanowi?em stworzy? niniejszy s?owniczek.

Na razie (maj 2010) jest on do?? skromny - znalaz?o si? w nim niewiele ponad trzydziesci hase?. W miar? up?ywu czasu b?d? jednak wprowadza? kolejne pozycje. Zaznaczam jednak, ?e wybór poj?? jakie ju? si? w s?owniczku znalaz?y, jak te? i tych, które znajd? si? w nim w przysz?o?ci jest ca?kowicie subiektywny (có?, przywilej autora). Z góry odrzucam wi?c wszelkie (z ca?kowit? pewno?ci? uzasadnione) zarzuty o niekompletno?? :) Nie zmienia to faktu, ?e ch?tnie b?d? przyjmowa? sugestie dotycz?ce nowych hase?, które powinny zosta? dodane, jak równie? uwagi na temat hase? ju? istniej?cych. Je?li komu? b?dzie si? chcia?o zada? sobie trud, to b?d? bardzo wdzi?czny za umieszczenie ich (sugestii i/lub uwag) w komentarzach (poni?ej) lub przes?anie na maila.

Tomek „Nitas” Nitka


S?OWNICZEK

AIDA
Association Internationale pour le Développement de l’Apnée. Najwi?ksza i obecnie jedyna organizacja o zasi?gu mi?dzynarodowym zajmuj?ca si? ratyfikacj? i ewidencjonowaniem rekordów ?wiata w nurkowaniu bezdechowym. Powo?ana do ?ycia w 1992 roku przez Francuzów Claude Chapuis i Rolanda Speckera. W momencie za?o?enia jej g?ównym celem by?o stworzenie jednolitych standardów dotycz?cych ustanawiania rekordów, by wyniki uzyskiwane przez ró?nych nurków, w ró?nych zak?tkach ?wiata sta?y si? porównywalne i mog?y by? umieszczane na jednej, wspólnej li?cie. Oprócz zasad zawartych we wci?? zmienianych i dopracowywanych regulaminach AIDA wyszkoli?a te? rosn?c? z roku na rok grup? umiej?cych zastosowa? te zasady w praktyce s?dziów. Pod auspicjami AIDA odbywaj? si? obecnie dziesi?tki zawodów freedivingowych na ca?ym globie, w??cznie z Mistrzostwami ?wiata. W miar? up?ywu lat AIDA rozszerzy?a swe zainteresowania równie? w kierunku szkole? w dziedzinie freedivingu. Cz?onkiem AIDA jest SFP (Stowarzyszenie Freediving Poland) jedyna organizacja zrzeszaj?ca nurków bezdechowych w Polsce.
Interesuj?c? cech? AIDA s? regularnie wstrz?saj?ce ni? konflikty. Dotycz? one ró?nych kwestii jak np. zasad regulaminowych czy nie ratyfikowania konkretnych rekordów, ale zawsze kulminacj? stanowi? zarzuty o brak procesów demokratycznych w jej ?onie, a nawet o zap?dy dyktatorskie najwy?szych w?adz. Co ciekawe, gdy w burzliwej zazwyczaj atmosferze dojdzie wreszcie do zmiany tych „niedemokratycznych” w?adz ju? po kilku miesi?cach nowo wybrany zarz?d staje si? obiektem takich samych ataków, jakie jaszcze nie dawno tworz?cy go cz?onkowie, kierowali po adresem w?adz poprzednich. Stanowi to by? mo?e interesuj?cy przyczynek do bada? dla speców od teorii organizacji. A mo?e nie ma tu dla nich ?adnej zagadki, bior?c pod uwag?, ?e AIDA od wielu ju? lat jest organizacj? o zasi?gu mi?dzynarodowym, a w sk?ad jej organów wchodz? ludzie ró?nych narodowo?ci porozrzucani po ca?ym ?wiecie, którzy najcz??ciej pozbawieni s? mo?liwo?ci spotkania i bezpo?redniej rozmowy, a jedyn? form? wymiany my?li pomi?dzy nimi jest korespondencja emailowa? Wi?cej o AIDA na jej stronie internetowej
Apnea Academy
Za?o?ona w 1995 roku najwi?ksza na ?wiecie organizacja zajmuj?ca si? szkoleniami z zakresu freedivingu oraz badaniami fizjologii nurkowania na zatrzymanym oddechu. Genez? AA stanowi?o spostrze?enie poczynione przez Umberto Pelizzariego (17 krotny rekordzista ?wiata we freedivingu) i Renzo Mazzarriego (3 krotny rekordzista ?wiata w spearfishingu), ?e o ile w nurkowaniu sprz?towym istnia?a ju? w po?owie lat dziewi??dziesi?tych ubieg?ego wieku spora liczba organizacji zajmuj?cych si? szkoleniami, to freediving na mapie kursów nurkowych stanowi? bia?? plam?. Ci dwaj znakomici d?entelmeni wraz z grup? wspó?towarzyszy postanowili t? luk? wype?ni? przez powo?anie Apnea Academy. W ci?gu kilkunastoletniej historii AA wykszta?ci?a tysi?ce nurków i ponad 600 instruktorów (g?ównie W?ochów), co na polu freedivingu stanowi liczb? wr?cz astronomiczn?. W 2008 roku AA rozszerzy?a swoj? ofert? szkole? instruktorskich na kandydatów spoza W?och organizuj?c w Sharm el Sheik pierwszy kurs instruktorski prowadzony w j?zyku angielskim. Instruktorami AA s? tak znani freediverzy jak Carlos Coste czy William Trubridge. W odró?nieniu od AIDA Apnea Academy nie zajmuje si? ratyfikowaniem rekordów ani tworzeniem regu? obowi?zuj?cych w czasie ich ustanawiania. Strona Apnea Academy
Blackout
Utrata przytomno?ci. Najcz??ciej odnosi si? do utraty przytomno?ci z powodu hipoksji (niedotlenienia) mózgu, b?d?cej konsekwencj? zbyt d?ugiego wstrzymania oddechu. Znamy jednak równie? przypadki omdlenia wynikaj?cego z innych przyczyn jak na przyk?ad packing blackout, hyperventilation blackout (patrz s?owniczek), czy omdlenia z przyczyn trudnych do ustalenia. Patrz te? samba, SWB.
Blood shift
Po naszemu centralizacja kr??enia. Efekt przemieszczania si? krwi z peryferiów do naczy? krwiono?nych klatki piersiowej, a dok?adnie do tzw. kr??enia ma?ego (p?ucnego). Jego istnienie zapobiega zgnieceniu klatki piersiowej, które w latach pi??dziesi?tych XX wieku niejaki doktor Gabarrou przepowiada? Enzo Maiorce, gdyby ten odwa?y? si? zanurkowa? poni?ej 50 metrów. Te fatalne konsekwencje mia?y wynika? z faktu, ?e na tej g??boko?ci p?uca Enzo zosta?yby skompresowane przez ci?nienie s?upa wody do obj?to?ci mniejszej ni? obj?to?? zalegaj?ca (RV – Residual Volume). Klatka piersiowa, jako konstrukcja zbudowana z ko?ci, a wi?c do?? sztywna, nie jest w stanie skurczy? si? tak, by nad??y? za tak silnie skompresowanymi p?ucami (granice jej kurczenia si? wyznacza w?a?nie obj?to?? zalegaj?ca). W klatce piersiowej mia?o wi?c powsta? podci?nienie, które w efekcie ko?cowym doprowadzi? mia?o do jej zmia?d?enia, a Enzo nigdy nie mia? powróci? na powierzchni?. Jak wiemy by?o inaczej, a to w?a?nie dzi?ki bood shift. Podci?nienie w obr?bie klatki piersiowej rzeczywi?cie powstaje, ale jego skutkiem jest „zasysanie” krwi z naczy? obwodowych do naczy? krwiono?nych kr??enia ma?ego (p?ucnego). Naczynia te s? bardzo elastyczne. Posiadaj? zdolno?? do nawet dziesi?ciokrotnego zwi?kszania swojej ?rednicy, dlatego s? w stanie pomie?ci? dodatkowo nawet do 1,5 litra krwi, która zajmuje pust? przestrze? pozostawion? przez skompresowane powietrze. Zapobiega to zmia?d?eniu, którego tak bardzo obawia? si? dr Gabarrou. Efekt przebiega tym sprawniej, ?e naczynia obwodowe, dostarczaj?ce krew do organów peryferyjnych (skóra, palce, d?onie, stopy, a w dalszej kolejno?ci ca?e ko?czyny) poddawane s? w trakcie nurkowania obwodowej wazokonstrykcji tj. kurcz? si?, a ilo?? krwi docieraj?ca do tych organów zmniejsza si?. Mniej krwi w peryferiach, oznacza wi?cej krwi w obr?bie klatki piersiowej – i o to w?a?nie chodzi. Wi?cej na temat obwodowej wazokonstrykcji w odpowiednim punkcie artyku?u odruch nurkowy .
Uwaga: w ró?nych miejscach na necie w odniesieniu do terminu bood shift mo?na znale?? okre?lenie „zalewanie p?uc osoczem”. Wymy?li? je chyba Pipin, a w ka?dym razie z lubo?ci? si? nim pos?ugiwa?. Tworzy to fa?szywy i w dodatku niejasny obraz przebiegu zjawiska. Na czym bowiem mia?oby polewa? owo zalewanie? P?cherzyki p?ucne mia?yby ulec zalaniu? Gdyby tak by?o, to wynurzeniu nie nadawa?yby si? do u?ytku. W rzeczywisto?ci przebieg zjawiska jest taki, jak opisano wy?ej, a przynajmniej taki jest obecny stan wiedzy na ten temat.
BTV
Beance Tubaire Volontaire. Technika wyrównywania ci?nienia w uchu ?rodkowym, która doprowadza do otwarciea przewodów s?uchowych nie przez wzrost ci?nienia w jamie nosowej (jak w przypadku Valsalvy lub Frenzla), ale przez prac? odpowiednich mi??ni. Trudna do opanowania. Wi?cej na jej temat w odpowiednim punkcie artyku?u Krótki przegl?d niektórych technik wyrównywania ci?nienia
Carpa
Inne okre?lenie pakowania (patrz s?owniczek). Jak si? zdaje pochodzi od w?oskiego odpowiednika s?owa karp. T? zabawn? nazw? nadano z racji podobie?stwa ruchów ust pakuj?cego nurka do g?by wyci?gni?tego z wody karpia. Poza W?ochami nazwa ta raczej jest nie u?ywana.
Failure depth
Termin wprowadzony przez Erica Fattaha. Oznacza g??boko??, poni?ej której pozyskanie przy pomocy przepony powietrza z p?uc dla celów wyrównania ci?nienia w uchu ?rodkowym staje si? niemo?liwe. Z regu?y jest ona zbli?ona do tej g??boko?ci, na której p?uca osi?gaj? obj?to?? zalegaj?c?. Dalsze wyrównywanie ci?nienia jest mo?liwe tylko przy pomocy zaawansowanych technik np. mouthfil (patrz s?owniczek).
Fluidgoggles
Wynalazek kanadyjskiego guru freediverów Erica Fattaha. S? to zwyk?e okularki p?ywackie, w które od wewn?trz wklejono pot??ne soczewki. Ich moc si?ga 200 dioptrii i jest tak dobrana, by po umieszczeniu w wodzie skupia?y ?wiat?o w stopniu takim, jak ludzkie oko w powietrzu. Kiedy b?d?c w wodzie soczewki te umie?cimy przed oczami, wówczas na siatkówce powstaje wyra?ny obraz otaczaj?cej rzeczywisto?ci. Oczywi?cie kiedy soczewka jest w powietrzu, wówczas jej si?a skupiania jest za du?a i widziany przez ni? obraz jest totalnie rozmazany. Dlatego fluidgoggles przed za?o?eniem zalewa si? wod? lub w przypadku osób o wra?liwych oczach roztworem soli fizjologicznej. To stanowi o ich podstawowej zalecie, bo nie ma potrzeby wyrównywania w nich ci?nienia. Drug? zalet? jest mo?liwo?? (a w?a?ciwie nawet konieczno??) u?ycia zacisku na nos i wyrównywania ci?nienia w uszach bez u?ycia r?k.
Oryginalne fliudgoggles produkowane przez Liquidvision – firm? Erica Fattaha, zewn?trzn? powierzchni? maj? p?ask?, dzi?ki czemu wyra?ny obraz widzimy zarówno pod wod? jak i na powierzchni. Na ?wiecie pojawi?y si? ró?nego rodzaju podróbki, mi?dzy innymi takie, w których dwuwypuk?a soczewka wklejana jest w okr?g?y otworek wyci?ty w ?ciance okularków. Oczywi?cie takie fluidy ostry obraz daj? tylko wtedy, gdy nurek znajduje si? pod wod?. Cena fluidgoggles jest bardzo wysoka i dobrze przekracza 200 dolarów. W sieci mo?na jednak znale?? przepisy na wykonanie ich we w?asnym zakresie. Trzeba tylko zaopatrzy? si? w odpowiednie soczewki (ww. przepisy podaj? odpowiednie ?ród?a) i wykaza? si? zdolno?ciami manualnymi.
FREE
Freediving Regulations and Education Entity. Powo?ana do ?ycia w 1999 roku organizacja nurków bezdechowych. Jej za?o?ycielem i prezesem jest Rudi Castineyra, niezwykle ciekawa posta? ?wiata freedivingu. Podobnie jak Pipin jest kuba?skim uchod?c?, ale w odró?nieniu od tego ostatniego cechuje go kultura oraz wysoki poziom moralny i intelektualny. Jego wypowiedzi na ró?nych forach internetowych zawsze warte s? przeczytania i przeanalizowania. Celem FREE jest sankcjonowanie rekordów, szkolenie s?dziów i freediverów. FREE przyk?ada te? niezwyk?? wag? do kwestii bezpiecze?stwa. Cho? FREE nigdy nie osi?gn??a zasi?gu oddzia?ywania porównywalnego z AIDA, to koncepcje zainicjowane przez Rudiego i przyj?te przez FREE niejednokrotnie o lata wyprzedza?y AIDA. Tak by?o na przyk?ad z regu?? samby. FREE równie? jako pierwsza powo?a?a najbardziej naturaln? dyscyplin? freedivingu tj. nurkowanie bez p?etw, nazwan? przez nich unassisted i pierwsza, ju? w 2001 roku zacz??a rejestrowa? w niej rekordy. Kiedy dwa lata pó?niej AIDA ?askawie zauwa?y?a, ?e co? takiego jak nurkowanie bez p?etw istnieje rekord FREE wynosi? ju? 60 metrów. Mimo to pierwszy „rekord ?wiata” usankcjonowany przez AIDA w 2003 roku opiewa? na … zaledwie 33 metry, czym jego autor (Dieter Baumann, ówczesny wiceprezes tej organizacji) i sama AIDA narazili si? na kpiny ze strony ca?ej ?wiatowej spo?eczno?ci freediverów. Obecnie rekordy FREE pozostaj? w tyle za AIDA, ale przyczyn? tego stanu rzeczy, oprócz w??szego grona nurków startuj?cych w ramach tej organizacji, jest te? fakt, ?e po roku 2004 Rudi na wiele lat zawiesi? jej dzia?alno??. Jego ?ona – Yasemin Dalkilic – turecka gwiazda freedivingu i autorka wielu rekordów FREE zachorowa?a na raka trzustki, co wy??czy?o j? i Rudiego z jakiejkolwiek dzia?alno?ci zwi?zanej z nurkowaniem. Po latach Yasemin uda?o si? upora? z chorob? i na pocz?tku roku 2010 podj??a, niestety nieudan? prób? ustanowienia kolejnego rekordu. Wi?cej o FREE na jej stronie internetowej
Free fall
Patrz - Swobodny spadek
FRC diving
Nurkowanie po pasywnym wydechu. Technika nurkowania wprowadzona przez Sebastiena Murata. Jej wielkim zwolennikiem jest Eric Fattah. Polega na zanurzeniu si? po wykonaniu pasywnego wydechu. W p?ucach pozostaje wówczas tzw. czynno?ciowa obj?to?? zalegaj?ca, po angielsku FRC – Functional Residual Capacity, st?d nazwa. Technika ta, wbrew pozorom posiada wiele zalet. Mimo tego, ?e startujemy z mniejszym zapasem tlenu, to po wynurzeniu jego poziom w organizmie jest wy?szy (!) ni? po nurkowaniu na pe?nych p?ucach, mniejsze s? zmiany p?ywalno?ci nurka w jego podró?y w dó? i z powrotem, mniejsze jest te? ryzyko choroby dekompresyjnej, a niektórzy utrzymuj?, ?e paradoksalnie dotyczy to równie? ryzyka lung squeeze (patrz s?owniczek). Trzeba natomiast do perfekcji mie? opanowan? technik? wyrównywania ci?nienia (k?ania si? mouthfil) jak równie? wysok? tolerancj? na kontrakcje. W gruncie rzeczy technika ta nie powinna nosi? nazwy FRC diving czy nurkowanie na wydechu, bo te okre?lenia nios? ze sob? tylko cz??? prawdy. Sedno sprawy tkwi w tym, ?e to nurkowanie odbywa si? w trybie maksymalnego wzbudzenia odruchu nurkowego. Aby to wyja?ni? konieczne jest szersze opracowanie, wykraczaj?ce jednak poza ramy niniejszego s?owniczka. W tym miejscu dodam tylko, ?e dla uzyskania maksimum korzy?ci nurkowanie FRC powinno odbywa? si? bez pianki, tak by zanurzenie mog?o przebiega? na zasadzie exhale and sink czyli robisz wydech i toniesz. Chodzi o to, ?eby przez ca?e zanurzenie nurek nie musia? wykonywa? ?adnego wysi?ku i móg? pozostawa? jakby w statyce.
Frenzel
Najpopularniejsza w?ród freediverów technika wyrównywania ci?nienia w uchu ?rodkowym i w masce. W najwi?kszym skrócie polega na wytwarzaniu ci?nienia nie przy pomocy klatki piersiowej (jak ma to miejsce przy próbie Valsalvy), ale j?zyka. Wi?cej na jej temat w odpowiednim punkcie artyku?u Krótki przegl?d niektórych technik wyrównywania ci?nienia
Hiperwentylacja
Oddychanie ponad potrzeby. Polega na wykonaniu serii pog??bionych i / lub przy?pieszonych oddechów. Nie nale?y myli? jej z uzasadnionym, zwi?kszonym oddychaniem, które towarzyszy wysi?kowi fizycznemu. W wysi?ku fizycznym zwi?kszone oddychanie ma na celu utrzymanie CO2 (który w wysi?ku produkowany jest w wi?kszych ilo?ciach ni? w spoczynku) na normalnym poziomie (tj. 40 mm Hg w krwi t?tniczej) i zaspokojenie zwi?kszonego zapotrzebowania organizmu na tlen. Tymczasem w przypadku hiperwentylacji (oddychania nadmiernego) doprowadzamy do obni?enia poziomu dwutlenku w?gla we krwi. Skutkiem tego odruch oddechowy tj. potrzeba zaczerpni?cia ?wie?ego powietrza (która aktywowana jest przede wszystkim przez wysoki poziom CO2) zostaje odsuni?ta w czasie. Oznacza to, ?e d?u?ej mo?na pozostawa? w bezdechu nie odczuwaj?c dyskomfortu. Jest to powodem, dla którego po „odkryciu” hiperwentylacji by?a ona masowo stosowana przez nurków bezdechowych. Niestety hiperwentylacja ma swoje z?e strony - mo?e spowodowa? blackout, bo nurek, którego zapasy tlenu b?d? ju? na wyczerpaniu, nie b?dzie jeszcze odczuwa? wystarczaj?co silnej potrzeby zaczerpni?cia oddechu i nie wynurzy si? w odpowiednim czasie.
Powy?sza interpretacja skutków hiperwentylacji podawana jest w wi?kszo?ci ?róde?. Nie wiedzie? czemu pomijany w nich jest drugi, co najmniej równie wa?ny skutek. Otó? hiperwentylacja poprzez obni?enie poziomu CO2 opó?nia nadej?cie odruchu nurkowego (patrz s?owniczek), a wi?c sprawia, ?e organizm zu?ywa wi?cej tlenu, co skraca czas jaki nurek jest w stanie pozosta? w bezdechu nie trac?c przytomno?ci. Oczywi?cie ten fakt dodatkowo zwi?ksza ryzyko blackoutu. Z ww. powodów hiperwntylacja jest obecnie zdecydowanie odradzana jako forma przygotowania do nurkowania z zatrzymanym oddechem
Hook breathing
Technika oddechowa stosowana przez niektórych nurków zaraz po wynurzeniu w celu unikni?cia blackoutu. Polega na tym, ?e po nabraniu pierwszego oddechu (a w dalszej kolejno?ci równie? po ka?dym z dwóch, trzech kolejnych) nurek zamyka g?o?ni? i przez kilka sekund napina mi??nie brzucha, mi??nie mi?dzy?ebrowe i przepon? (troch? jak podczas siedzenia na kiblu). Zwi?ksza to ci?nienie krwi i dop?yw krwi do mózgu. Jednocze?nie podwy?szone ci?nienie w p?ucach ma przy?piesza? transfer tlenu z p?cherzyków p?ucnych do krwi. ??cznie te dwa efekty maj? zapobiega? ewentualnemu blackoutowi.
Manewr oryginalnie pod nazw? hook maneuver wymy?lony zosta? w ko?cu lat osiemdziesi?tych ubieg?ego wieku dla pilotów my?liwców, którzy poddawani s? wysokim przeci??eniom gro??cym tzw. G-LOC (G induced Loss Of Consciousness – utrata przytomno?ci wywo?ana przeci??eniem). Podczas pewnych akrobacji jak równie? do?wiadcze? na wirówce przeci??enie wywo?uje odp?yw krwi z mózgu, co grozi omdleniem. Hook maneuver temu zapobiega przez podtrzymanie ci?nienia t?tniczego oraz mózgowego przep?ywu krwi. Nazwa hook maneuver pochodzi st?d, ?e po nabraniu powietrza pilot zaczyna je wypuszcza? jednocze?nie wymawiaj?c s?owo „hook”. Wyp?yw powietrza jest zatrzymywany mniej wi?cej w ¾ s?owa, a dok?adnie tu? przed liter? „k”, kiedy pilot zamyka g?o?ni?. Wtedy nale?y ?cisn?? mi??nie oddechowe, nast?puje wzrost ci?nienia w klatce piersiowej, wzrost ci?nienia krwi oraz jej dop?yw do mózgu. Piloci dodatkowo napinaj? wszystkie mi??nie szkieletowe, co ogranicza wywo?any przeci??eniem transfer krwi do nisko po?o?onych obszarów cia?a takich jak nogi i brzuch. Stan ten utrzymywany jest przez 2-3 sekundy, po czym nast?puje krótkotrwa?e otwarcie g?o?ni, wypuszczenie powietrza i ponowne nabranie du?ego wdechu. Ta faza powinna by? szybka i trwa? od pó? do ca?ej sekundy. Bardzo istotne jest, by w faza napi?cia mi??ni trwa?a tylko wspomniane 2-3 sekundy. Utrzymywanie jej przez 5 sekund lub d?u?ej prowadzi do zmniejszenia powrotu ?ylnego tj. ilo?ci krwi wracaj?cej do serca z ?y?. Konsekwencj? tego jest efekt dok?adnie odwrotny po??danego - ci?nienie krwi spada i mo?e doj?? do omdlenia
Do freedivingu hook maneuver pod nazw? hook breathing wprowadzi? prawdopodobnie Kirk Krack. A je?li nawet by? przed nim kto? jeszcze, to w ka?dym razie od wielu lat Kirk uczy tej techniki na swoich kursach. Stosuje j? Herbert Nitsch i wielu innych freediverów, co przemawia na jej korzy??, cho? mo?na zastanawia? si? czy wysi?ek konieczny do wykonania tej techniki w pewnych okoliczno?ciach nie mo?e blackoutu spowodowa?. Ciekawe, ?e jest to ju? drugi (obok techniki Frenzla) patent zaczerpni?ty przez freediverów od pilotów my?liwców.
Hood squeeze
Dos?ownie: zgniecenie kaptura. Tak zwany hood squeeze to uraz ci?nieniowy ucha, jaki mo?e powsta? wskutek uwi?zienia powietrza w zewn?trznym kanale s?uchowym. Je?li znajduje si? w nim powietrze, a kaptur ?ci?le przylgnie do ma??owiny usznej uniemo?liwiaj?c ingerencj? wody do ?rodka (i tym samym uj?cie powietrza na zewn?trz), to mo?e doj?? do urazu. Wraz z ka?dym kolejnym metrem g??boko?ci ro?nie ci?nienie zewn?trzne. W kanale s?uchowym znajduje si? nie woda, a ?ci?liwe powietrze, wi?c kaptur usi?uje wcisn?? si? coraz mocniej do ucha, jednak ze wzgl?du na budow? kana?u s?uchowego (d?ugi o ma?ej ?rednicy) jest to mo?liwe tylko w niewielkim zakresie. W konsekwencji w kanale s?uchowym powstaje podci?nienie, a b?ona b?benkowa wygina si? na zewn?trz. Mo?e te? doj?? do obrz?ku naczy? krwiono?nych okalaj?cych zewn?trzny kana? s?uchowy. Prost? metod? na unikni?cie hood squeeze jest zalanie kaptura (i uszu) wod? przed rozpocz?ciem zanurzenia.
Wiele wskazuje na to, ?e jedni nurkowie zdaj? si? by? nara?eni na ryzyko hood squeeze w wi?kszym stopniu ni? inni. Prawdopodobnie jest to zwi?zane z budow? ma??owiny usznej, która zale?nie od swojego kszta?tu, ?atwiej lub trudniej pozwala si? „zatka?” kapturowi. Nurkowie, których ten problem dotyczy cz?sto stosuj? specjalne patenty gwarantuj?ce obecno?? wody w kanale s?uchowym jak na przyk?ad wykonanie dziurek w kapturze na wysoko?ci uszu. Dziurki musz? by? ma?ej ?rednicy, aby (zw?aszcza nurkuj?c w naszych, zimnych wodach) wymiana wody z otoczeniem by?a minimalna i nie prowadzi?a do wych?odzenia.
Hyperventilation balckout
Blackout z powodu hiperwentylacji (patrz s?owniczek). Zdarza si? niezwykle rzadko, bo wymaga hiperwentylacji naprawd? pot??nej, której obecnie nikt przy zdrowych zmys?ach nie stosuje. Wszyscy, którzy ogl?dali film „Wielki B??kit” z pewno?ci? pami?taj? Japo?czyka, któremu jednak si? on przytrafi?. Przyczyn? blackoutu jest w tym przypadku obni?enie poziomu dwutlenku w?gla we krwi, które prowadzi do obkurczenia mózgowych naczy? krwiono?nych. W rezultacie dop?yw krwi do mózgu ulega ograniczeniu. Ponadto ze wzgl?du na efekt Bohr’a (patrz Odruch nurkowy) hemoglobina silniej wi??e tlen i „nie chce” go odda? do tkanek. W skrajnych przypadkach kompleksowe dzia?anie tych dwóch czynników mo?e doprowadzi? do utraty przytomno?ci.
IAFD
International Association of Free Divers. Organizacja za?o?ona w 1997 roku przez Fracisco Pipina Ferrerasa, g?ównie w celu ratyfikowania jego rekordów po tym jak przesta? on dogadywa? si? z ADIA. IAFD cz?sto stawiane by?y zarzuty dotycz?ce zarówno wiarygodno?ci sankcjonowanych przez ni? rekordów, jak i nie przestrzegania zasad bezpiecze?stwa. Tragiczn? kulminacj? dzia?alno?ci tej organizacji, potwierdzaj?c? s?uszno?? ww. zastrze?e? by?a ?mier? Audrey Mestre w 2002 w czasie próby bicia rekordu ?wiata w kategorii No Limits ( wi?cej na temat tego wypadku ) Po tym wydarzeniu IAFD praktycznie przesta?a istnie?.
Kontrakcje
Mimowolne skurcze przepony pojawiaj?ce si? jako reakcja na narastaj?ce st??enie dwutlenku w?gla we krwi w ko?cowej (niekoniecznie – patrz dalej) fazie bezdechu. S? wyra?nym sygna?em wysy?anym przez organizm do mózgu z ??daniem zaczerpni?cia ?wie?ego powietrza. Sens tego, ?e ??danie to przejawia si? w?a?nie w postaci skurczy przepony (a nie np. sw?dzenia za uchem) jest taki, ?e gdyby drogi oddechowe nie by?y zamkni?te, to skurcz mi??nia oddechowego, którym jest przepona spowodowa?by zaci?gni?cie powietrza do p?uc. W?a?nie to sprawia, ?e ?wiczenie statyki na sucho jest wedle wszelkiego prawdopodobie?stwa ca?kowicie bezpieczne (pod warunkiem, ?e nie wykonuje si? jej na krzese?ku stoj?cym na betonowej posadzce). Po ewentualnym blackoucie i tym samym znikni?ciu wolicjonalnego czynnika wstrzymuj?cego podj?cie akcji oddechowej, skurcz przepony spowoduje zaczerpni?cie ?wie?ego powietrza, a po chwili odzyskanie przytomno?ci. Mimo, ?e teoretycznie kontrakcje powinny pojawia? si? pod koniec bezdechu, to w rzeczywisto?ci bywa z tym bardzo ró?nie. S? zawodnicy, u których pierwszy skurcz ma miejsce ju? mi?dzy drug?, a trzeci? minut? statyki (a docieraj? oni nawet do 9 i wi?cej minut), a s? te? i tacy którzy prawie w ogóle ich nie do?wiadczaj?. Do tych ostatnich nale?y podobno Stephane Mifsud, aktualny rekordzista ?wiata w statyce (11:35). Moment, w którym kontrakcje si? pojawiaj? zale?y zarówno od konkretnego zawodnika jak i od sposobu przygotowania. Strategia wormup with no wormup czyli start od strza?u, bez ?adnej rozgrzewki, sprzyja wczesnemu pojawieniu si? skurczy.
Lung squeeze
Zespó? niemi?ych reakcji organizmu na zbyt g??bokie, dla danej osoby nurkowanie. Po wynurzeniu freediver odpluwa mniej lub bardziej krwist? ?lin?. Ma trudno?ci z oddychaniem, a w szczególno?ci z nabraniem pe?nych p?uc powietrza. Ka?demu oddechowi towarzysz? ?wisty lub rz??enie. Nurek jest bardzo os?abiony, niezdolny do jakiegokolwiek wysi?ku, mo?e mie? znacznie podwy?szone t?tno. Objawy te mog? wyst?powa? z mniejsz? lub wi?ksz? intensywno?ci?, w zale?no?ci od tego z jak powa?nym przypadkiem mamy do czynienia.
Mechanizm powstawania lung squeeze nie jest do ko?ca poznany. Podejrzewa si?, ?e g?ówn? przyczyn? jest podci?nienie w p?ucach b?d?ce wynikiem braku dostatecznej elastyczno?ci klatki piersiowej oraz nie do?? wydolny efekt centralizacji kr??enia (blood shift). W wyniku tego na g??boko?ci, na której skompresowane p?uca osi?gaj? obj?to?? zbli?on? do obj?to?ci zalegaj?cej (Residual Volume) w p?ucach powstaje znaczne podci?nienie. Powoduje to przenikanie krwi z kapilar okalaj?cych p?cherzyki p?ucne do ich wn?trza. Zalanie p?cherzyków krwi? powoduje z jednej strony krwioplucie, a z drugiej upo?ledza przebieg wymiany gazowej powoduj?c trudno?ci w oddychaniu. Osobnicza podatno?? na lung squeeze jest bardzo zró?nicowana. Zdarzaj? si? nurkowie, których ten problem zdaje si? zupe?nie nie dotyczy?, jak i tacy, którzy musz? si? liczy? z ryzykiem tego urazu przy nurkowaniach nawet na tak ma?e g??boko?ci jak 20 - 30 metrów. Nieco wi?cej na temat lung squeeze mo?na przeczyta? w punkcie „Uraz ci?nieniowy p?uc” artyku?u Nie tylko Shallow Water Blackout cz. II
LMC
Loss of Motor Control – utrata kontroli motorycznej. Patrz - Samba.
Mouthfil
Najbardziej zaawansowana, trudna do opanowania forma Frenzla (patrz s?owniczek) – techniki wyrównywania ci?nienia. Polega na tym, by na pewnej g??boko?ci zgromadzi? powietrze w ustach i dalej do wyrównywania ci?nienia w uszach i masce u?ywa? ju? tylko jego (a wi?c nie pobiera? wi?cej powietrza z p?uc). Wi?cej na temat tej techniki w odpowiednim punkcie artyku?u Krótki przegl?d niektórych technik wyrównywania ci?nienia
Neckweight
Dos?ownie ci??arek szyjny. Jest on od kliku lat powszechnie u?ywany w nurkowaniach w basenie tj. w poziomie, gdzie sprawdza si? zdecydowanie lepiej ni? pas balastowy. Wynika to st?d, ?e si?a wyporu zlokalizowana jest tam, gdzie znajduje si? powietrze, a wi?c w p?ucach, mniej wi?cej na wysoko?ci mostka. Za?o?enie pasa balastowego sprawia, ?e si?a wyporu i ?rodek ci??ko?ci nurka s? przesuni?te wzgl?dem siebie, w zwi?zku z czym powstaje moment obrotowy, który ma tendencj? do obracania nurka g?ow? ku górze. Aby to zrównowa?y? nurek, mimo ?e teoretycznie jest wywa?ony na zero, musi p?yn?? w pozycji pochylonej. Przeniesienie obci??enia z pasa na szyj? rozwi?zuje problem. Je?li nurek nie u?ywa pianki wówczas z regu?y sam neckweight (o odpowiednio dobranym ci??arze) jest w zupe?no?ci wystarczaj?cy. Za?o?enie pianki powoduje, ?e zwykle musimy powi?kszy? wag? neckweighta, ale i za?o?y? jakie? obci??enie na pas.
W ostatnim czasie zastosowanie neckweighta zosta?o rozszerzone równie? na nurkowania g??bokie. Okaza?o si? bowiem, ?e umieszczenie ci??aru na szyi (zamiast na pasie) znakomicie poprawia wywa?enie nurka w fazie swobodnego spadku. Lot staje si? stabilny, znika potrzeba poprawiania pozycji, która w przypadku umieszczenia ci??aru na pasie wymaga korekty co kilka – kilkana?cie sekund. Z tego powodu w?a?ciwie wszyscy g??boko nurkuj?cy zawodnicy stosuj? obecnie ci??arki szyjne zamiast pasa balastowego.
Negative pressure dives
Po naszemu niektórzy mówi? na nie zanurzenia negatywne. To nic innego jak ?wiczebne nurkowania po silnym wydechu, cz?sto maksymalnym, a nawet uzupe?nionym seri? reverse packs. Obj?to?? p?uc ju? na powierzchni jest wi?c na poziomie obj?to?ci zalegaj?cej, a po reverse packs nawet poni?ej niej. W tej sytuacji ka?dy metr g??boko?ci gwa?townie zwi?ksza panuj?ce w p?ucach podci?nienie i wywo?uje silny blood shift. Na zaledwie dziesi?ciu metrach mo?na w ten sposób symulowa? warunki panuj?ce na 50, 60 i wi?cej metrach, co jest bardzo pomocne np. w procesie adaptowania organizmu do g??boko?ci czy przy nauce nowych technik wyrównywania ci?nienia.
Negative pressure dives nale?y wykonywa? bardzo ostro?nie. Z jednej strony mimo niewielkich g??boko?ci absolutnie niezb?dna jest staranna asekuracja, bo nurek ma minimalny zapas tlenu w p?ucach. Z drugiej za? nale?y bardzo uwa?nie, stopniowo, metr po metrze zwi?ksza? osi?gane g??boko?ci i / lub stopie? „wypakowania” p?uc (tj. ilo?ci zastosowanych reverse packs), by nie doprowadzi? do lung squeeze, który w tych warunkach mo?e pojawi? si? znacznie p?ycej ni? w normalnych nurkowaniach. Dotyczy to zw?aszcza osób podatnych na ten uraz.
Odruch nurkowy
Zespó? dzia?a? obronnych podejmowanych przez organizm w sytuacji bezdechu. Ich celem jest ograniczenie zu?ycia tlenu per saldo oraz optymalne jego wykorzystanie. Odruch nurkowy sk?ada si? z:
- bradykardii tj. zwolnienia rytmu serca
- obwodowej wazokonstrykcji czyli obkurczenia obwodowych naczy? krwiono?nych
- efektu ?ledzionowego tj. wystrzeliwaniu czerwonych krwinek ze ?ledziony do krwioobiegu
A ponadto moim zdaniem z:
- wazodylatacji (rozszerzenie) mózgowych naczy? krwiono?nych
- efektu Bohr’a
Niektórzy dodatkowo zaliczaj? do odruchu nurkowego tzw. centralizacj? kr??enia (z angielska blood shift)
Wi?cej na temat odruchu nurkowego
Packing blackout
Utrata przytomno?ci wywo?ana nadmiernym pakowaniem (patrz s?owniczek). Przyczyny blackoutu, jak zwykle we freedivingu, nie s? do ko?ca znane. Pakowanie niew?tpliwie prowadzi do zwi?kszenia ci?nienia panuj?cego w p?ucach. Przypuszcza si?, ?e w konsekwencji ro?nie ci?nienie w prawym przedsionku serca. Ogranicza to powrót ?ylny (ilo?? krwi, która wraca z kr??enia systemowego do prawego przedsionka). W konsekwencji ogranicza to te? ilo?? krwi, która opuszcza lew? komor? serca. Mniejszy wyp?yw krwi do kr??enia systemowego oznacza mniej tlenu m.in. dla mózgu. Dramatycznie spada ci?nienie skurczowe i rozkurczowe (w ostatnim przypadku nawet do warto?ci niemierzalnych). W pewnych badaniach zaobserwowano te? tzw. asystole tj. krótkotrwa?e okresy braku aktywno?ci elektrycznej serca. W konsekwencji mo?e doj?? do utraty przytomno?ci, która jednak z regu?y odzyskiwana jest samoistnie w kilkana?cie - kilkadziesi?t sekund. Nieprzytomny nurek nie?wiadomie wypuszcza nadmiar powietrza z p?uc i jego stan wraca do normy, co pozwala odzyska? przytomno??. Wiele wskazuje na to, ?e jedni nurkowie s? zdecydowanie bardziej, a inni mniej podatni na ryzyko wyst?pienia packing blackout.
Pakowanie
Dopompowywanie do p?uc dodatkowych litrów powietrza ponad obj?to?? ca?kowit? (TLC – Total Lung Capacity). Odbywa si? przy pomocy odpowiednich ruchów dolnej szcz?ki, mi??ni policzkowych i j?zyka i polega na wielokrotnym zaci?ganiu niewielkich porcji powietrza (tzw. pack) do ust, a nast?pnie przepychaniu ich j?zykiem do p?uc. Pakowa? mo?na zarówno przez usta, jak i przez nos. Przy pomocy tej techniki mo?na zwi?kszy? ilo?? zgromadzonego w p?ucach gazu o litr i wi?cej (u freediverów takich jak Herbert Nitsch, Dave Mullins czy Tom Sietas nawet o ponad 4 litry!). Wzrost ilo?ci powietrza wynika g?ównie ze zwi?kszenia obj?to?ci p?uc ponad norm?, ale równie? ze wzrostu panuj?cego w nich ci?nienia (do ca. 100 cm H2O), co mo?e by? przyczyn? rozmaitych komplikacji (np. packing blackout). Pakowanie pomaga w wyrównywaniu ci?nienia na du?ych g??boko?ciach oraz zwi?ksza zapas tlenu, z którym rozpoczyna si? nurkowanie, jednak ze wzgl?du na skutki uboczne nale?y stosowa? je (o ile w ogóle) z bardzo du?? ostro?no?ci?. Wi?cej na temat pakowania w artykule To Pack or Not to Pack?
Paradisia
Mo?na bez obawy powiedzie?, ?e to kultowy w?ród freediverów zacisk na nos pozwalaj?cy na wyrównywanie ci?nienia w uchu ?rodkowym bez u?ycia r?k. Banalnie prosty w swej koncepcji (genialne pomys?y zawsze odznaczaj? si? prostot?), ale niezwykle wygodny i jednocze?nie skuteczny. Pozwala na regulowanie si?y zacisku w zale?no?ci od potrzeb, indywidualnych preferencji i wielko?ci nosa. Dzi?ki temu nie maltretuje tego wra?liwego narz?du zbyt wielk? si?? ?ciskania, co dzieje si? w przypadku zacisków dost?pnych w hipermarketach przemys?owych, jakie po odpowiednich przeróbkach stosuj? niektórzy freediverzy. Cena Paradisy jest adekwatna do pomys?owo?ci, któr? wykaza? si? wynalazca (Bernard Chabannes), ale z pewno?ci? nie do nak?adów jakich wymaga wykonanie jednej sztuki. Za dwa ma?e kawa?ki plastiku, które j? tworz? trzeba zap?aci? minimum 30 euro, ale … warto!!!
PBMM - Post Backout Mechanical Movements
Dos?. mechaniczne ruchy (wykonywane) po blackuocie. Bardzo interesuj?cy stan, który mo?e mie? miejsce po wynurzeniu o ile towarzyszy mu silne niedotlenienie. Objawem PBMM jest bezw?adnie opadaj?ca i natychmiast podnoszona g?owa. Wg uczonych odpowiada to nast?puj?cym jeden za drugim stanom krótkotrwa?ej utraty i odzyskiwania przytomno?ci, co? jakby kto? uporczywie w??cza? i wy??cza? ?wiat?o. Poniewa? PBMM ?wiadcz? o blackoucie, wi?c w regulaminie AIDA ich wyst?pienie stanowi podstaw? do dyskwalifikacji zawodnika, nawet je?li zdo?a on w regulaminowym czasie 15 sekund wykona? procedur? powierzchniow? (patrz s?owniczek). Ze wzgl?du na zasad? „w?tpliwo?ci rozstrzygane s? zawsze na korzy?? zawodnika” przyjmuje si?, ?e jednorazowe opadni?cie g?owy nie stanowi wystarczaj?cego powodu by pokaza? mu czerwon? kartk?, ale ju? dwa lub wi?cej razy jak najbardziej tak. Istnieje jeszcze drugi rodzaj PBMM polegaj?cy na wykonywaniu serii urywanych ruchów r?kami (jabbing or stabbing movements of the hands, cokolwiek mia?oby to oznacza?). Jednak ze wzgl?du na to, ?e odró?nienie ich od zwyk?ej samby jest bardzo trudne, te ruchy nie s? uznawane z powód do dyskwalifikacji. Jednak nawet pierwszy rodzaj PBMM nie zawsze jest ?atwy do rozpoznania, co czasami jest przyczyn? problematycznych decyzji s?dziowskich (podobnie jak mia?o to miejsce przy zarzuconej ju? „regule samby”). Dlatego w gronie AIDA podejmowane s? od czasu do czasu, jak dot?d nieskuteczne próby usuni?cia zapisu o PBMM z regulaminów.
Pipemask / Pipegoggles
Pipemask lub pipegoggles to odpowiednio maseczka p?ywacka (tj. nie posiadaj?ca noska) lub okularki p?ywackie poddane drobnej modyfikacji. Polega ona na tym, ?e w fartuchu maseczki (?ciance okularków) wykonujemy ma?y otworek. W otworku instalujemy rurk?, której drugi koniec umieszczamy w ustach i ci?nienie w masce / okularkach wyrównujemy powietrzem z ust. Podstawow? zalet? pipemask / popegoggles jest mo?liwo?? za?o?enia zacisku na nos i dzi?ki temu wyrównywanie ci?nienia w uszach bez u?ycia r?k. Jest to najta?szy patent (zdecydowanie ta?szy od fluidgoggles) na osi?gni?cie tego celu. Pipegoggles (czyli przerobione okularki p?ywackie) maj? t? przewag? nad pipemask, ?e ich obj?to?? wewn?trzna jest minimalna. Dzi?ki temu ilo?? powietrza u?ywana do wyrównania w nich ci?nienia jest praktycznie pomijalna. Oczywi?cie w przypadku pipegoggles konieczne jest po??czenie obu okularków ze sob? przy pomocy dodatkowego, krótkiego odcina rurki.
Procedura powierzchniowa - Surface Protocol
Lista czynno?ci, które w czasie 15 sekund od wynurzenia musi wykona? nurek startuj?cy w zawodach AIDA, aby jego próba zosta?a zaliczona. Procedura sk?ada si? z nast?puj?cych elementów:
1. Zdj?cie ca?ego sprz?tu twarzowego (maska, okularki, zacisk na nos)
2. Pokazanie znaku OK.
3. Wypowiedzenie formu?y „I am OK” lub „I’am OK”
Wszystkie punkty musz? by? wykonane dok?adnie w tej kolejno?ci, a co wi?cej od momentu rozpocz?cia procedury (tj. od momentu rozpocz?cia zdejmowania jakiegokolwiek elementu sprz?tu twarzowego) do jej zako?czenia (wypowiedzenia „I’am OK.”) zawodnik nie mo?e wykonywa? ?adnych gestów innych ni? stanowi?ce odpowiedni punkt procedury, ani te? wypowiada? ?adnych s?ów. Przed rozpocz?ciem SP i po zako?czeniu wolno mu robi? prawie wszystko. Prawie, bo od wynurzenia a? do chwili kiedy s?dzia wyda werdykt pokazuj?c kartk? odpowiedniego koloru nie wolno mu zanurzy? dróg oddechowych. Obecnie samba (patrz s?owniczek) nie stanowi ju? podstawy do dyskwalifikacji, wi?c je?li nawet zawodnik b?dzie si? trz?s? z niedotlenienia, ale w 15 sekund wykona SP, to próba jest zaliczona. Wyj?tek stanowi zaobserwowanie u zawodnika tzw. PBMM - Post Backout Mechanical Movements (patrz s?owniczek).
W zawodach CMAS te? obowi?zuje procedura powierzchniowa, ale inna ni? w AIDA. Zawodnik musi tu m.in. dotkn?? r?k? w podsuwan? mu tarcz?.
Próba Valsalvy
Najprostsza do opanowania technika wyrównywania ci?nienia w uchu ?rodkowym. Wykorzystywana jest przez znakomit? wi?kszo?? nurków sprz?towych. Polega na „dmuchaniu” przy zamkni?tych ustach i zablokowanym palcami nosie, co powoduje wzrost ci?nienia w jamie nosowej i otwarcie tr?bek Eustachiusza. We freedivingu stosowana raczej wy??cznie przez pocz?tkuj?cych z racji jej licznych ogranicze?. Wi?cej na jej temat w odpowiednim punkcie artyku?u Krótki przegl?d niektórych technik wyrównywania ci?nienia
Reverse packing
Termin, który nie doczeka? si? polskiego odpowiednika. Oznacza technik? polegaj?c? na wysysaniu z p?uc powietrza przy pomocy j?zyka. Wykonuje si? j? z regu?y po wykonaniu pe?nego, forsownego wydechu, a wi?c po osi?gni?ciu przez p?uca obj?to?ci zalegaj?cej (RV – Residual Volume). Wi?cej powietrza przy pomocy mi??ni oddechowych wydmucha? si? ju? nie da, ale jest to mo?liwe przy pomocy reverse packing. Mo?na w ten sposób wypompowa? wg. ró?nych ?róde? od 0,2 do 0,5 litra powietrza doprowadzaj?c do podci?nienia w klatce piersiowej. Opanowanie tej techniki jest bardzo pomocne w nurkowaniach na umiarkowane (30 – 40 m) g??boko?ci, bo umo?liwia bezwysi?kowe pozyskanie powietrza do wykonania techniki Frenzla (patrz s?owniczek). Przy wi?kszych g??boko?ciach mo?e jednak prowadzi? do lung squeeze (patrz s?owniczek), zw?aszcza u osób podatnych na ten uraz.
Samba
Stan silnego niedotlenienia manifestuj?cego si? utrat? kontroli motorycznej nad grupami pewnych mi??ni, jednak bez utraty przytomno?ci. Samba okre?lana te? skrótem LMC (Loss of Motor Control – utrata kontroli motorycznej) mo?e manifestowa? si? w bardzo ró?nych formach. Od s?abego, ledwo zauwa?alnego i krótkotrwa?ego drgni?cia mi??ni twarzy, do pot??nych drgawek ca?ego cia?a utrzymuj?cych si? przez dobr? minut? i d?u?ej. Dowcipn? nazw? samba nadano z racji podobie?stwa niektórych zmagaj?cych si? z ni? nurków do osób ta?cz?cych ten latynoameryka?ski taniec.
Swego czasu, w zawodach freedivingowych rozgrywanych w ramach AIDA samba stanowi?a podstaw? do dyskwalifikacji. By?o to przyczyn? pot??nych kontrowersji w ?onie tej organizacji z racji wspomnianej powy?ej rozpi?to?ci mocy z jak? samba si? objawia. Przy silnej sambie nie by?o w?tpliwo?ci, ale przy s?abej cz?sto dochodzi?o do dyskusyjnych decyzji s?dziowskich. Zdarza?y si? zarówno sytuacje kiedy s?aba ale ewidentna (przynajmniej dla samego zawodnika) samba przechodzi?a niezauwa?ona jak i takie kiedy zawodnik samby nie mia?, ale dostawa? czerwon? kartk? (dyskwalifikacj?), bo zm?czenie po d?ugim nurkowaniu by?o interpretowane przez s?dziego jako samba. Prowadzi?o to do wielu nieporozumie? i mi?dzy innymi by?o przyczyn?, dla której W?osi na wiele lat wyst?pili z AIDA protestuj?c w ten sposób przeciw nies?usznej ich zdaniem, dyskwalifikacji jednej z ich zawodniczek. Ostatecznie po ci??kich bojach zwolenników i przeciwników „regu?y samby” w roku 2006 AIDA wycofa?a j? z regulaminów zast?puj?c tzw. procedur? powierzchniow? (patrz s?owniczek).
Stowarzyszenie Freediving Poland
Jedyna w Polsce organizacja zrzeszaj?ca nurków bezdechowych. Mam tu na my?li freediverów, bo istnieje te? Spearfishing Poland, które zajmuje si? ?owiectwem podwodnym, a wi?c dzia?alno?ci? pokrewn?, bo te? polegaj?c? na nurkowaniu na zatrzymanym oddechu. To jednak nieco inna para kaloszy. SFP powsta?o w 2004 roku z inicjatywy grupki entuzjastów freedivingu pod wodz? Marcina „Pulka” Pulkowskiego, jej pierwszego prezesa. Chyba jeszcze przed powo?aniem Stowarzyszenia do ?ycia, „Pulek” uruchomi? stron? internetow? www.freediving.com.pl, która mimo, ?e nie jest oficjaln? stron? Stowarzyszenia (ta www.freedivingpoland.org powsta?a du?o pó?niej), to bardzo szybko sta?a si? jego g?ównym narz?dziem komunikacji z polskim freediverami, a dzi?ki forum miejscem czasem gor?cych dyskusji i wymiany informacji pomi?dzy nimi. SFP organizuje imprezy o ró?norakim charakterze. S? to zarówno powa?ne zawody jak Mistrzostwa Polski, pokazy popularyzuj?ce freediving w?ród osób kompletnie niezorientowanych czy wreszcie zloty dla entuzjastów. Obecnym prezesem SFP jest Bydgoszczanin Radek Gaca.
SWB - Shallow Water Blackout
Dos?ownie: utrata przytomno?ci na p?ytkiej wodzie. Przy nurkowaniu w g?b (a wi?c nie chodzi tu o nurkowania w poziomie odbywaj?ce si? na basenie) blackout najcz??ciej ma miejsce na ostatnich 15 metrach wynurzenia (st?d nazwa). W tej strefie nazywanej stref? blackoutu ryzyko omdlenia jest najwi?ksze. P?uca intensywnie rozpr??aj? si? pod wp?ywem gwa?townie malej?cego ci?nienia zewn?trznego, ci?nienie parcjalne tlenu dramatycznie spada, a w konsekwencji spada transfer tlenu z p?cherzyków p?ucnych do krwi. Rezultatem jest zmniejszenie zaopatrywania mózgu w tlen i utrata przytomno?ci. W starej polskiej literaturze nurkowej w odniesieniu do SBW u?ywa si? czasem okre?lenia mroczki p?ytkiej wody. Jest to bardzo myl?ce, bo sugeruje, ?e chodzi o jakie? niegro?ne zaburzenia widzenia, gdy tymczasem SWB to pe?na utrata przytomno?ci, która mo?e mie? bardzo powa?ne konsekwencje. Przy braku asekuracji w 99% przypadków ko?czy si? ?mierci? nurka.
Swobodny spadek
Faza zanurzenia, w której nurek opada w dó? pozostaj?c w ca?kowitym bezruchu. Pojawia si? ona na g??boko?ci, na której p?uca i kombinezon s? skompresowane przez ci?nienie zewn?trzne tak, ?e jego p?ywalno?? staje si? ujemna. W zwi?zku z tym dalszy nap?d zapewnia sama grawitacja. W normalnych nurkowaniach faza swobodnego spadku pojawia si?, w zale?no?ci od wywa?enia najcz??ciej gdzie? mi?dzy 20, a 30 metrem. W przypadku nurkowa? FRC (patrz s?owniczek) swobodny spadek ma miejsce od samego pocz?tku zanurzenia.
Valsalva
Patrz – Próba Valsalvy

Komentarze

Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Świetne! Świetne! 100% [1 głos]
Bardzo dobre Bardzo dobre 0% [Brak oceny]
Dobre Dobre 0% [Brak oceny]
Średnie Średnie 0% [Brak oceny]
Słabe Słabe 0% [Brak oceny]
Wygenerowano w sekund: 0.02
1,766,621 Unikalnych wizyt